2026/03 – Rozród – Podstawa opłacalności produkcji mleka

„Datę pokrycia każdy dbały gospodarz powinien zapisać i mieć na uwadze, by w porze cielenia być w domu i dopomóc krowie, gdy zajdzie tego potrzeba” – podpowiadał inż. Mieczysław Kwasieborski w książce „Co każdy światły rolnik o hodowli bydła wiedzieć powinien” z 1926 r. Obecnie mamy nowe narzędzia, systemy zarządzania stadem i biotechniki rozrodu, ale pomimo upływu lat w organizacji rozrodu dalej obowiązują te same fundamentalne zasady. 

Dobra organizacja rozrodu w stadzie krów mlecznych jest jednym z filarów opłacalnej produkcji mleka. Docelowy okres międzywycieleniowy wynoszący ok. 375–390 dni warunkuje konieczność skutecznej inseminacji większości krów w stadzie między 60.–80. dniem po porodzie. Dążymy do uzyskania bardzo dobrego wskaźnika pregnancy rate (tempo zacielania), który przy doskonałej organizacji rozrodu w stadzie powinien być wyższy niż 25%. Każde odstępstwo w tym zakresie generuje straty: spada produkcja mleka, rosną koszty utrzymania zwierząt oraz ryzyko ich brakowania. Ogromne znaczenie ma skrupulatne monitorowanie cyklu płciowego, skuteczne wykrywanie rui oraz terminowe i prawidłowe wykonanie inseminacji. W praktyce oznacza to codzienną obserwację krów, w tym z wykorzystaniem nowoczesnych technologii monitorujących aktywność krów, a także systematyczne prowadzenie dokumentacji oraz rejestrowanie wszystkich zdarzeń w stadzie. 

Nie mniej ważne są czynniki środowiskowe. Szczególną rolę przypisuje się prawidłowemu bilansowi energii w okresie przejściowym, odpowiedniej kondycji krów w skali BCS, minimalizacji stresu cieplnego oraz właściwemu żywieniu mineralno-witaminowemu, które sprzyjają prawidłowej inwolucji macicy i wznowieniu cyklu płciowego. A zatem efektywne zarządzanie rozrodem to system naczyń połączonych: żywienia, dobrostanu, zdrowotności i zarządzania stadem. Gdy są ze sobą spójne, uzyskanie jednego cielęcia rocznie staje się realnym standardem, który przekłada się na wyższą konkurencyjność gospodarstwa.

Zagadnienia te szeroko omawiamy w bieżącym wydaniu. Przedstawiamy rozwój metod zarządzania rozrodem – od wprowadzenia inseminacji, która zrewolucjonizowała hodowlę bydła mlecznego, poprzez kwestie związane z okresem przejściowym, przebiegiem porodu, aż po wskaźniki płodności i biotechniki rozrodu. Wskazujemy, jak w praktyce osiągnąć dobre wyniki w reprodukcji krów dzięki narzędziom oferowanym przez PFHBiPM. Mowa o zyskujących na popularności systemie SOL i testach cielności PAG. Łączna liczba analiz wykonanych tą ostatnią metodą w polskiej populacji krów przekroczyła 1,5 mln!

Piszemy też o przełomowym wydarzeniu, jakim jest opracowanie i wdrożenie nowej formuły indeksu Produkcja i Funkcjonalność (PF) przez PFHBiPM. Stanowi ona odpowiedź na oczekiwania hodowców i jest zgodna ze światowymi trendami, kładąc większy nacisk na cechy funkcjonalne przy jednoczesnym zmniejszeniu znaczenia cech pokroju. Na naszych łamach prezentujemy relację z pierwszej odsłony szkoleń, które w lutym i marcu br. odbędą się na terenie całego kraju. 